Dlaczego soja musi mieć inokulant?
Soja, jak wszystkie rośliny strączkowe, żyje w symbiozie z bakteriami brodawkowymi. Bez nich nie powstają brodawki korzeniowe, nie ma wiązania azotu atmosferycznego, plon białka jest dramatycznie niższy. Bradyrhizobium japonicum - szczep dedykowany soi - w polskich glebach nie występuje naturalnie (poza polami, gdzie soja była już wcześniej uprawiana, i to udanie).
W praktyce oznacza to, że pierwsza soja na polu, gdzie jej nie było przez ostatnie 5+ lat, bez inokulantu po prostu nie da plonu. Widać to gołym okiem: rośliny żółkną w fazie 4-6 liści, brak nodulacji, plon na poziomie 1,2-1,8 t/ha zamiast 2,8-3,5 t/ha, jakie osiągamy z prawidłową inokulacją.
Jaki preparat wybrać na pierwszy sezon?
Pierwszy rok: czysty Bradyrhizobium japonicum o wysokiej koncentracji (min. 2×10⁹ CFU/g dla preparatu suchego, 5×10⁹ CFU/ml dla płynnego). W ofercie TerraMax - Maximize XC oraz BeanPro.
Drugi i kolejny rok na tym samym polu: koinokulant z dodatkiem Azospirillum, który wzmacnia system korzeniowy i daje dodatkowy efekt plonotwórczy (+150-250 kg/ha białka).
Jak aplikować - krok po kroku
Wariant 1: Zaprawa nasion (najczęściej stosowana w Polsce). - Preparat aplikujemy bezpośrednio na nasiona w betoniarce, mieszadle lub specjalnym aplikatorze - Dawka: zgodnie z etykietą (zwykle 2-4 ml/kg nasion) - Nasiona zaprawione muszą być wysiane tego samego dnia - bakterie nie przeżyją długo bez wilgotnego środowiska gleby - Chronimy zaprawione nasiona przed bezpośrednim słońcem (UV zabija bakterie w 30 minut)
Wariant 2: Aplikacja in-furrow (doglebowa razem z siewem). - Preparat dozowany przez aplikator zamontowany na siewniku, prosto do bruzdy nasiennej - Idealnie dla siewników precyzyjnych, gdzie nasiona układane są w stałej rozstawie - Większa odporność bakterii - trafiają od razu w wilgotną glebę
Kompatybilność z zaprawami nasiennymi
UWAGA: większość fungicydów stosowanych do zaprawy soi (np. tiuram, metalaksyl) jest toksyczna dla rizobiów. Jeśli stosujemy zaprawę chemiczną, kolejność jest święta: 1. Najpierw fungicyd, krótkie podsuszenie 2. Inokulant tuż przed siewem (max 4 h wcześniej) 3. Siew tego samego dnia
Alternatywą są zaprawy biologiczne (np. Trichoderma) - pełna kompatybilność z inokulantami.
Czego się spodziewać po wschodach?
Pierwsze brodawki widoczne 2-3 tygodnie po wschodach. Aby sprawdzić czy nodulacja się udała: - Wykop ostrożnie kilka roślin razem z bryłą korzeniową - Opłucz korzenie pod bieżącą wodą - Sprawdź brodawki - powinno być 15-30 sztuk na rośliny, wielkości ziarna grochu - Przekrój brodawkę - wnętrze różowe lub czerwone = aktywne wiązanie azotu (leghemoglobina). Białe lub zielone = brodawka nieaktywna
Zwrot z inwestycji
Koszt inokulanta: ok. 80-120 zł/ha. Średni wzrost plonu w pierwszym sezonie z inokulacją vs bez: 1,2-1,8 t/ha. Przy cenie soi non-GMO 1 800-2 100 zł/t, ROI to 15-25-krotność kosztu preparatu. Trudno znaleźć drugą inwestycję agronomiczną o tak wysokiej stopie zwrotu.
